Institute of Human Relations Amstelveen and Surroundings

Bel ons

020 643 34 22

Bezoek ons

in Amstelveen

Bel ons

020 643 34 22

Bezoek ons

in Amstelveen

Verschil individuele psychotherapie en partnerrelatiebehandeling

Hieronder wordt enige informatie gegeven over de keuze:

Individuele psychotherapie of partnerrelatietherapie

In een relatie zitten en psychische klachten krijgen is veelal leed voor twee (zie ook het boekje: “Een depressie heb je niet alleen” van prof. Dr. F. de Jonghe). In een individuele therapie gaan is best al een hele beslissing. Als u samen met uw partner besluit in partnerrelatietherapie te gaan vergt dit van beiden durf en moed. U krijgt er echter veelal duidelijkheid, meer inzicht en verandering voor terug. In veel gevallen is de keuze voor individuele of partnerrelatietherapie best voor de hand liggend, maar er zijn een aantal grensgevallen waarvan we er enkele zullen bespreken aan de hand van voorbeelden.

Eerst nog enkele algemene gedachten en overwegingen. Als in een relatie één persoon psychische klachten krijgt zoals bijv. overspannenheid, depressie, angsten of kwellende minderwaardigheidsgevoelens, kan dit een aanleiding zijn -na enkele onderzoeksgesprekken- om aan een serie individuele gesprekken te beginnen, gericht op afname c.q. verdwijning van die klachten. Soms ook valt er iets voor te zeggen om uw partner mee uit te nodigen en zaken door te nemen als: hoe heeft de ander er last van, wat heeft uw partner er reeds aan gedaan, hoe houdt uw partner onbewust en onbedoeld de klacht in stand en wat is eventueel de functie van de klacht binnen de relatie? Individuele klachten kunnen de interactie binnen de relatie verstoren en de kwaliteit van de relatie voor beiden aantasten.

Schuldgevoelens spelen vaak een sterke en cruciale rol. Degene die de klachten heeft (de symptoomdrager) denkt vaak het komt door mij of door mijn verleden! De partner kan denken: ik doe iets niet goed dat ik de ander niet gelukkig kan maken (of dat ik de klachten niet kan wegnemen). Teveel schuldgevoelens kunnen helaas soms reden zijn om niet in therapie te gaan (schuldgevoel bespreken is gelijk aan het herbeleven ervan). De eerste stap in therapie is vaak juist de terugdringing van dit schuldgevoel, door het eerst te benoemen op het moment dat het daadwerkelijk gevoeld wordt en vervolgens het een reëlere plaats te geven. Immers: OORZAAK AAN IS NIET HETZELFDE ALS SCHULD AAN!

Bij verliefdheid op derden bijvoorbeeld kan vaak bespreking in een partnerrelatietherapie de weg vrijmaken om terug te gaan naar de basis, terug nar de relatie zoals die in het begin was. Een analyse van de geschiedenis van de relatie met de gevoelens naar elkaar toe in de verschillende fases van de relatie geeft zich op: waar ging het mis? De komst van de kinderen, hoe veranderde dat de relatie? De dood van één van beide ouders, hoe greep dat in op de onderlinge communicatie en had dit een heel ander beleefd rouwproces tot gevolg dat u beide uit elkaar dreef? Hoe werd er in het recente verleden omgegaan met ziekte of een depressie van één van beide?

Voorbeeld A

Een 41-jarige vader van 2 kinderen, te weten 4 en 6 jaar, meldt zich aan op advies van zijn huisarts wegens zich geremd voelen in sociale contacten en moeilijk over gevoelens kunnen praten met zijn vrouw. Bij het inhoudelijke werk als technicus heeft hij er geen last van, wel in contacten met collega’s. Zijn vrouw was al eerder in individuele therapie geweest waar ze veel aan heeft gehad. We spraken af dat de man de volgende keer zijn vrouw mee zou uitnodigen. In dat gesprek werd duidelijk hoe sterk hun relatie was en hoe veel deze mensen om elkaar gaven. De vrouw had een stukje individuele therapie gehad om af te komen van haar verlatingsangsten na het recente overlijden van haar moeder. Het leek alsof haar man na de dood van haar moeder nog meer voor haar ging betekenen. De man voelde inderdaad dat er na de dood van zijn schoonmoeder door zijn vrouw meer emotioneel appèl op hem werd gedaan waar hij niet aan kon voldoen. We spreken 3 sessies partnerrelatie gesprekken af, waarna hij nog 4 keer alleen is geweest. In dit voorbeeld wordt duidelijk dat individuele psychische klachten alleen effectief kunnen worden behandeld als uw thuisfront achter de behandeling staat en zo nodig wil meewerken aan de behandeling. De man in dit voorbeeld sloeg emotioneel dicht toen zijn vrouw voor het eerst in de relatie-geschiedenis na de dood van haar moeder meer emotioneel appèl deed op haar man. Toen dit kon worden uitgesproken in de relatie spraken we nog een aantal keren individueel, om de man te versterken in zijn nieuwe houding ten opzichte van het uiten van gevoelens.

Voorbeeld B

Een 38-jarige getrouwde stewardess meldt zich aan op advies van de huisarts vanwege sterke minderwaardigheidsgevoelens, huilbuien, wegens niet tegen kritiek kunnen en een te sterke eager-to-please houding tegenover bijna iedereen. Ze heeft twee zoons van 3 en 5 jaar. Haar man ging een half jaar vreemd waar ze zelf achter is gekomen, maar waar haar man erg veel spijt van heeft. Niets is hem nu teveel om het in alle toonaarden goed te maken.

Op 9 jarige leeftijd verloor de vrouw haar moeder. Sinds het vreemd gaan van haar man voelt de vrouw zich erg minderwaardig en enorm verdrietig. We besloten de echtgenoot niet mee te vragen: hij staat al achter de behandeling en hij is reeds één en al toewijding. Bovendien voelt hij zich al zo schuldig dat het in dit stadium niet raadzaam is dit nog een keer te moeten “opbiechten” bij de therapeut. In de individuele gesprekken bespraken we in 8 sessies, terwijl de vrouw herhaaldelijk zeer verdrietig was, dat het bijna-verlies van haar man erg deed denken aan het verlies van haar moeder op haar 9e jaar. Ze kon het gevoel van die leeftijd goed terughalen: “ligt het aan mij dat ze overleed?” Derhalve hebben we besproken hoe dit van haar man haar opnieuw minderwaardig deed voelen en een onverwerkte rouwfase recentelijk weer omhoog bracht. Ook het eager-to-please gedrag en het niet tegen kritiek kunnen hadden hier alles mee te maken. Dit voorbeeld geeft aan dat, hoewel er een oorzakelijk verband lag tussen gedrag van haar man en de klachten van de vrouw, niet altijd een partnerrelatietherapie geïndiceerd hoeft te worden om snel van de invaliderende, kwellende klachten af te komen. De vrouw kon na 3 weken in de ziektewet weer aan het werk.

Voorbeeld C

Een pas sedert 14 maanden samenwonend stel van eind in de twintig, meldt zich aan op advies van de huisarts vanwege veel strijd in de relatie, wegens onvrij en belemmerd voelen bij de vrouw, alsmede vanwege allerlei lichamelijke spanningsklachten en onhanteerbare jaloeziegevoelens bij de man. Het was vijf jaar geleden liefde op het eerste gezicht en ze beschrijven een heerlijke, ongedwongen begintijd met veel vakanties. Beiden werkten hard en zij merkte dat ze vriendinnen had opgegeven voor de intensieve relatie met haar vriend; hij maakte veel overuren.

Beide hadden een lichte voorkeur voor een individuele therapie. In de intake leg ik hen direct voor aan de hand van een tekening dat het lijkt alsof ze erg sterk op elkaar gericht zijn (wat weliswaar heerlijk was en is), maar dat er ogenschijnlijk te weinig ruimte is voor een stukje eigen leven.

Fig. A

Fig. B

 

In fig. A wordt schematisch de relatie van voorbeeld C voorgesteld: de gemeenschappelijke relatie is te groot ten koste van een stukje eigen ik-ontwikkeling. Na een zestal sessies gezamenlijk, konden we bewerkstelligen dat de relatie van beide mensen, die goed bij elkaar pasten, bestendigd kon worden. Twee bomen die te dicht op elkaar staan, krijgen ook te weinig lucht en licht om echt te kunnen groeien! Het hoeft geen betoog dat het gemeenschappelijke stuk in de relatie bij fig. B weliswaar kleiner, maar kwalitatief veel sterker is dan het grote gemeenschappelijke stuk in fig. A. In voorbeeld C was het noodzakelijk dat beide partners samen kwamen. De terechte vrijheidsdrang van de één hield immers de jaloezie van de ander in stand en omgekeerd! Juist vanuit de te hechte band, met weliswaar ook allerlei voordelen, kan men niet alleen de één behandelen.

(Bovengenoemde personen gaven toestemming voor publicatie ten behoeve van het illustratiemateriaal).

Aanmelding en verwijzingsoverleg

U kunt zich voor individuele of partnerrelatie gesprekken aanmelden van maandag tot en met vrijdag tussen 13.00 en 13.30 uur via telefoonnummer (020) 643 34 22 (tevens faxnummer). Overdag zijn we eveneens beschikbaar voor telefonisch overleg.

 

INSTITUUT VOOR GEZINS- EN PARTNERRELATIETHERAPIE AMSTELVEEN

PRAKTIJK VOOR EERSTELIJNSPSYCHOLOGIE

MULTIDISCIPLINAIRE PRAKTIJK VOOR PSYCHOTHERAPIE

 

gevestigd Bevelandselaan 9 te Amstelveen

Institute of Human Relations Amstelveen and Surroundings

Bevelandselaan 9
1181 JL Amstelveen
Nederland

Telefoon: 020 643 34 22